Zarekomenduj nas na Facebook'u

Opieka dla dzieci w wieku żłobkowym i przedszkolnym w Holandii

Edukacja przedszkolna (w Holandii z reguły dla dzieci
od ukończenia drugiego roku życia) przynosi dzieciom wiele korzyści we wszystkich sferach rozwoju, a zatem pozytywnie wpływa na ich rozwój społeczny, intelektualny, emocjonalny, językowy oraz fizyczny. Na tym etapie edukacyjnym najważniejszy jest jednak rozwój społeczno-emocjonalny. 
Dzieci uczą się funkcjonowania w grupie i radzenia sobie ze swoimi uczuciami i emocjami w nowych sytuacjach. Szczególnie w przypadku dzieci obcokrajowców niezwykle ważny jest też aspekt językowy. Nabycie podstawowej znajomości języka niderlandzkiego znacznie ułatwia rozpoczęcie nauki w szkole podstawowej.

Opieka dla dzieci w wieku żłobkowym oraz przedszkolnym w Holandii różni się w pewnym stopniu
od tej oferowanej w Polsce. Warto się zatem zapoznać z możliwościami, jakie mamy.
Podczas gdy w Polsce funkcjonuje naprawdę niewiele żłobków, to w Holandii wygląda to zupełnie inaczej. Zapewne częściowo wiąże się to z tym, że urlop macierzyński jest w Niderlandach znacznie krótszy niż w Polsce. Jeśli zatem rozważamy powrót do pracy, należy przemyśleć, z jakiego rodzaju opieki chcielibyśmy skorzystać.

Mamy do wyboru:

- żłobek, a raczej „żłobko-przedszkole”, bo uczęszczają tam dzieci do momentu ukończenia czwartego roku życia, tzw. kinderdagverblijf, również zwane creche – są to centra, w których przebywają dzieci w wieku od 6 tygodni do momentu rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej;

- gastouder -  czyli domowe przedszkole, gdzie opiekunka zajmuje się dziećmi w swoim domu (odpowiednio przystosowanym, by zapewnić maluchom bezpieczeństwo);nianię;

- peuterspeelzaal czyli miejsce, gdzie maluchy w wieku od dwóch (niekiedy od dwóch i pół) do czterech lat przychodzą uczyć się poprzez zabawę

Choć żłobki korzystają z rozmaitych wizji pedagogicznych i wytyczają sobie pewne cele edukacyjne,
ich główną rolą (podobnie jak gastouder i niań) jest opieka, a nie edukacja. Peuterspeelzaal w znacznie większym stopniu ma spełniać zadania edukacyjne. Przyglądając się oferowanym w peuterspeelzaal
i w kinderdagverblijf zajęciom, można uznać, że różnice nie są jednak znaczne. Niektóre żłobko-przedszkola oferują nawet grupy 3+, skupiające się na przygotowaniu dzieci do szkoły.

Żłobko-przedszkola w skrócie:

- grupy zorganizowane wertykalnie (brak podziału wiekowego) lub horyzontalnie (podział na grupy wiekowe);

- dziecko może przebywać w kinderdagverblijf przez 10 godzin dziennie; coraz częściej można jednak zdecydować się tylko na pół dnia – np. tylko poranek, przy czym niewiele jest dzieci,
które uczęszczają do żłobka pięć dni w tygodniu;;

- istnieją ścisłe regulacje, dotyczące liczby dzieci przypadających na opiekuna (np. w grupie dzieci
w wieku od trzech miesięcy do roku na jednego opiekuna przypada czworo dzieci,
natomiast w grupie dwulatków jest to jeden opiekun na ośmoro dzieci);

- zajęcia zorganizowane przeplatają się z okresami tzn. wolnej zabawy;

- duży jest nacisk na to, by dzieci spędzały czas na dworze (buiten spelen);

- czasami wykorzystuje się elementy programu daltońskiego, np. dzieci mają prawo wyboru zajęć, bawią się w niewielkich grupkach, na ścianach wiszą karty rytmu dnia, by dzieci wiedziały,
czego się spodziewać i wyrabiały sobie poczucie upływu czasu (podobne elementy wykorzystuje wiele szkół podstawowych w grupach początkowych);

- dzień rozpoczyna często tzw. krąg (kring): śpiewa się piosenki, wprowadza tematy
i podtematy, starsze dzieci mają szansę opowiedzieć o tym, co jest dla nich ważne;\

- stymulowane są samodzielność oraz współpraca:  dziecko najpierw samo próbuje zmierzyć się z problemem i dopiero, kiedy nie uda mu się go rozwiązać, pomaga opiekun (nawet w przypadku maluszków, którym trudność sprawia np. sięgnięcie po zabawkę), zachęca się dzieci do pomagania sobie wzajemnie, a także opiekunowi, np. w wycieraniu kubków, czy rozdawaniu przekąsek;

- dzieci przynoszą swoje dzienniczki, w których przynajmniej raz w tygodniu w odbywa się korespondencja z rodzicami (w przypadku niemowląt opiekunowie piszą codziennie);

- niektóre dzieci w grupie trzylatków nie potrafią jeszcze korzystać z toalety, ale z reguły wtedy rozpoczyna się intensywny okres treningu czystości, gdyż zbliża się moment pójścia do szkoły

- nie pracuje się według podstawy programowej tak jak w Polsce, a przeważnie z miesięcznymi tematami, dbając o to, by w programie znajdowały się zajęcia wszechstronnie stymulujące rozwój,
a ostatnio coraz więcej uwagi poświęca się monitorowaniu rozwoju dziecka (kindvolgsysteem);

- powstaje coraz więcej dwujęzycznych (głównie z językami niderlandzkim i angielskim) obcojęzycznych (najczęściej z wiodącym językiem angielskim) żłobko-przedszkoli.

Peuterspeelzaal w skrócie:

- przeważnie zajęcia odbywają się tylko przez kilka godzin dziennie i z reguły nie dłużej
niż do 15:30 (czasami tylko sesje poranne, niekiedy zarówno poranne, jak i popołudniowe – zatem nie jest proste pogodzic zajecia dziecka w tej formie z pracą zawodową rodziców);

- najczęściej dzieci korzystają z dwóch sesji w tygodniu (chyba że dostaną inne zalecenie
z Consultatie Bureau);

- głównym zadaniem tych ośrodków jest przygotowanie dzieci do nauki w szkole -
przede wszystkim w aspekcie społeczno-emocjonalnym;

- tzw. VVE (Voor en Vroegschoolse Educatie) – peuterspeelzalen skupiają się na niwelowaniu nierówności, głównie wynikających z braków i opóźnień językowych.

Inaczej niż w Polsce, w Holandii dzieci idą do szkoły w wieku lat czterech. Nie oznacza to jednak,
 że od razu zasiądą w ławkach, by uczyć się czytać i pisać. Kleutergroepen (czyli grupy dla maluchów) znacznie bardziej przypominają polskie oddziały przedszkolne. Do roku 1985 istniały nawet oddzielne kleuterscholen czyli przedszkola. Z reguły dziecko spędza w grupie maluchów dwa lata (grupa 1/2), przy czym obowiązek szkolny obejmuje dzieci od piątego roku życia.

Świetlica (dla dzieci w wieku od 4 do 12 lat)

Dzieci w wieku szkolnym, których rodzice pracują, korzystają przed i po szkole z różnych form opieki. Może
to być opiekunka lub też gastouder, bądź też świetlica.
Inaczej niż w Polsce, świetlica w Holandii przeważnie nie mieści się w szkole (bywa że instytucje ją oferujące znajdują się w tym samym budynku, ale są one odrębne). Odpłatną opiekę dzieciom, których rodzice pracują zapewniają inne placówki, tzw. voor-, tussen- i naschoolse opvang (przed-, między- i poszkolna opieka).

Świetlica w skrócie:

- Dzieci rano zaprowadzane/zawożone są do szkoły. W porze lunchu pracownicy odbierają je,
a następnie zaprowadzają na zajęcia popołudniowe, jeśli w danym dniu dzieci je mają.

- Świetlice współpracują ze szkołami w różnych projektach, np. tzw. brede school - tzn. dodatkowe zajęcia np. taneczne, kulinarne itp.

- Poza zabawą, bądź też odrabianiem lekcji dzieci mogą po południu wybrać jedno z oferty zorganizowanych zajęć. Są to np. zajęcia plastyczne, sportowe, muzyczne, kulinarne,
a także wyjścia na plac zabaw lub do parku. Dzieci bywają też zaprowadzane na zajęcia dodatkowe poza placówką, jak np. basen lub piłka nożna.

- W okresie wakacyjnym dzieci spędzają w świetlicy całe dnie. W tym czasie organizowane są dodatkowe wyjścia, np. do muzeum, na plażę. do zoo itp.

- W świetlicy organizowane są różne imprezy tematyczne, np. Mikołajki, Zabawa Wakacyjna itp.

- Świetlica ma Radę Dziecięcą (która zajmuje się podejmowaniem różnych decyzji dotyczących np. kupna nowych zabawek albo menu), a także Radę Rodziców.

- Na jednego opiekuna przypada dziesięcioro dzieci.

- Świetlice przeważnie otwarte są do godziny 18:00/18:30, niekiedy do 19:00.

Podsumowanie:

W zależności od potrzeb naszej rodziny oraz od gotowości i charakteru dziecka, możemy w Holandii skorzystać z różnych form opieki żłobkowej, przedszkolnej i pozaszkolnej (świetlica) w odpowiadającym nam wymiarze godzin. Pozostaje jeszcze kwestia finansowa, gdyż wszystkie te formy są odpłatne. Warto zorientować się, czy mamy prawo do dodatku (kinderopvangtoeslag).

Anna Held, logopeda i nauczycielka SPK w Hadze

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

www.gabinetpapla.com

+31642838628

 


PRZEWODNIK PO PRZEDSZKOLACH, ŚWIETLICACH SZKOLNYCH I SALACH ZABAW

Czym kierować się przy wyborze przedszkola?

Każdy rodzic wcześniej czy później staje przed wyborem odpowiedniego miejsca opieki dla swojej pociechy. Chcemy być pewni, iż po naszym powrocie do pracy, nasze dziecko będzie w bezpiecznym miejscu zdobywało informacje i uczyło się o świecie. Wybór jest duży, w zależności od tego, czego szukamy, na ile dysponujemy czasem oraz finansami. Wybrać można pomiędzy biurami niań, ‘gastouderbureau’, przedszkolem, ‘peuterspeelzaal’ (salą zabaw), ‘peuterspeelschool’ oraz ‘speelstart’ lub dla dzieci w wieku szkolnym świetlicą.

Przedszkola

Przedszkola w Holandii otwarte są w godzinach od 7:30 do 18:30. Są to różnego typu placówki o różnym programie i strukturze oferowanych usług. Nie ma podziału na żłobki i przedszkola. Najczęściej spotykaną formą są grupy tzw. ‘wertykalne’ co oznacza, iż w jednej sali znajdują się dzieci w wieku od 0 - 4 lat. Są również grupy ‘horyzontalne’, gdzie przedział wiekowy jest nieco rozdzielony np: ‘baby’s’ (niemowlęta) zazwyczaj od 3 miesięcy do 1,5 roku, później ‘dreumers’ (od 1,5 do 2,5 roku), ‘peuters’ (2,5 - 4 lat). ‘Dreumers’ i ‘Peuters’ nie mają określonej nazwy w języku polskim. Wiek ten zalicza się do wieku poniemowlęcego. ‘Peuters’ nazywani są czasami potocznie ‘maluchami’.

Kiedy dziecko kończy cztery lata rozstaje się ze swoimi przyjaciółmi i idzie do szkoły podstawowej, co w szkolnictwie polskim nosi nazwę wieku przedszkolnego.

W Holandii istnieją przedszkola dwujęzyczne, które zazwyczaj oferują usługi dla ‘expats’ (ludzi oddelegowanych przez swoją pracę, którzy do Holandii przyjeżdżają na kilka lat, po czym wracają do swoich krajów lub podróżują do innego miejsca). Językiem przewodnim jest wówczas język angielski. Holendrzy wybierają zazwyczaj przedszkola w ich języku ojczystym czyli holenderskim. W ostatnim czasie rośnie też zainteresowanie przedszkolami polskimi. Szukając dobrego przedszkola rodzice przy swoim wyborze prawie zawsze kierują się bliskością zamieszkania lub placówką znajdującą się w pobliżu ich miejsca pracy. Często opinia znajomych, rodziny, czy znawców na temat określonego przedszkola ma wpływ na nasz wybór. Decydującym krokiem jest wizyta w samym przedszkolu. Warto wówczas zapytać czy placówka posiada logo: Calibris. Nie każde przedszkole ma taki znaczek, i nikt na niego nie zwraca większej uwagi, a mówi on wiele o jakości świadczonych usług i bezpieczeństwie w miejscu pracy. Takie logo mają zazwyczaj większe placówki z wieloma oddziałami (stichting). Częste kontrole z GGD mają na celu czuwanie i sprawdzanie jakości usług. Placówki mają więcej reguł i zasad, którym się muszą podporządkować. Są również przedszkola nastawione na program VVE (vroeg tijdige voorschoolse educatie). Jest to program stosowany i rekomendowany dla dzieci, które mają braki w języku holenderskim, ubogie słownictwo, mało mówią lub w ogóle oraz dla dzieci, które w domach posługują się innym językiem niż język holenderski. Do programu dobrana jest specjalna metoda i na rynku dostępne są jej różne warianty. Może to być: „Puk en co”, „Raai de Kraai”, „Piramide”, „Startblokken” itp.

Dzień przedszkolaka wygląda bardzo prosto. Po przyprowadzeniu do przedszkola dzieci mają czas na wolną zabawę. Około godziny 9:00/9:30 jest pierwszy moment przy stole kiedy to dzieci otrzymują zazwyczaj ciasteczko ryżowe (rijstewafel), cracker, wasa pieczywo oraz coś do picia. Około godziny 10:00 w zależności od pogody podopieczni idą na podwórko. W przypadku złej pogody jest czas na zabawę w środku, na korytarzach lub moment z książką, kiedy to przedszkolaki ustawieni w kręgu słuchają opowieści, uczą się piosenek lub wykonują zabawy i ćwiczenia. Około godziny 12:00 serwowany jest lunch. Do niedawna były to tylko kanapki, ale coraz częściej placówki zaczynają się zastanawiać nad ciepłym posiłkiem, a co niektóre wprowadzają je do swojego jadłospisu. Od godziny 13:00 do około 15:00 jest czas na odpoczynek. Po godzinie piętnastej dzieci dostają sok i owoce. Następnie dzieci zajęte są pracą plastyczną lub idą ponownie na podwórko. Od godziny 17:00 dzieci są odbierane przez rodziców. W przypadku młodszych dzieci, obowiązuje inna struktura w związku z innymi godzinami karmienia i spania.

Coraz częściej spotyka się placówki, które oferują bardziej atrakcyjne kontrakty. Na przykład można wykupić kontrakt 52 tygodni w roku, co oznacza iż dziecko będzie chodziło do przedszkola cały rok o tych samych godzinach i w określone dni. Są kontrakty 40 tygodniowe, gdzie zasada ta nie obowiązuje podczas wakacji szkolnych. Istnieje również możliwość wykupu połowy dnia minimalnie 4 godzin dziennie. Mogą to być cztery godziny rano lub po południu. Przedszkola ze względu na kryzys, który od siedmiu lat towarzyszy sektorowi ‘kinderopvang’ miały ogromne problemy finansowe i zmuszone były zwolnić sporo osób personelu, zostały przejęte przez większe organizacje lub po prostu zbankrutowały. Przedszkola są bardzo drogie, a mało kto wie, iż koszty utrzymania personelu stanowią aż 90% przychodu! Jednak personel nie zarabia wiele … W przedszkolach często zmienia się personel. Ma to związek tylko i wyłącznie z wprowadzonymi cięciami i oszczędnościami do których placówki są zmuszone.

Różnica pomiędzy ‘peuterspeelzaal’ i ‘peuterspeelschool’

Sale zabaw są dofinansowywane przez gminy (gemeente). Gmina udziela środków finansowych, a zatem ma decydujący głos co do struktury zajęć i oferowanego programu. Sale zabaw otwarte są w godzinach pomiędzy 8:30/ 9:00 do około 12:00. Czasem są także oferowane popołudniowe zajęcia. Sale zabaw przewidziane są dla dzieci w wieku 2,5 - 4 lat. Sale te bardzo często stanowią część szkół i zaliczają się do tak zwanych ‘brede scholen’. Są to jednostki, które pod swoim dachem skupiają dzieci w wieku od 0 - 12 lat. Jest to ogromne ułatwienie dla rodzica, który przywozi i odbiera dzieci w jednym miejscu. Również dzieci dorastają w jednym, dobrze im znanym miejscu, co sprawia, iż proces przejścia z przedszkola do szkoły nie ma aż tak dużego znaczenia, gdyż otoczenie i zasady nauczania są im bardzo dobrze znane. Istnieją dwa rodzaje sal zabaw. Różnica pomiędzy ‘peuterspeelzaal’ i ‘peuterspeelschool’ polega na tym, że w ‘peutespeelschool’ kładzie się większy nacisk na rozwój i naukę języka i wszystkie te miejsca są wyposażone w VVE certyfikaty. Każdy nauczyciel zobowiązany jest poddać się egzaminowi z języka holenderskiego (nie mówię tutaj o kursie NT2, ale o języku holenderskim dla Holendrów. Poziom ten nosi nazwę 3F i zdarza się też, że nawet Holendrzy mają problem ze zdaniem tego egzaminu). Po pozytywnym wyniku egzaminu nauczyciel przystępuje do kursu VVE, który trwa około 6 miesięcy. Jest to warsztat przygotowujący do pracy z określoną VVE metodą. Koszty za kurs oraz stosowną metodę ponosi gmina. ‘peuterspeelschool’ przygotowuje dzieci do nauki w szkole podstawowej.  

Co to jest ‘speelstart’

‘Speelstart’ jest ciekawą inicjatywą oferowaną przez gminy w porozumieniu z ‘consultatiebureau’. ‘Speelstart’ często nosi inną nazwę i jest włączony w ‘peuterspeelschool’ ale jest przewidziany dla młodszych dzieci. Wiek dziecka to zazwyczaj od 1,5 roku do 2,5 roku. Po ‘speelstart’ dziecko przechodzi do ‘peuterspeelschool’. Zajęcia odbywają się w godzinach od 9:00 do 11:00. Rodzice przychodzą na zajęcia wraz ze swoimi dziećmi. Zajęcia rozpoczynają się od wspólnej pracy plastycznej rodzic - dziecko. Następnie jest czas dla rodziców, podczas którego rodzic ma okazję porozmawiania na temat metod i sposobów wychowania dzieci. Poruszane są trudne i interesujące rodziców kwestie/sytuacje. Wszyscy mają okazję podzielić się swoim doświadczeniem. Rozmowy prowadzone są na tematy pedagogiczne np: filozofia Korczaka, system Reggio Emilia, prowadzone są gry edukacyjne i wychowawcze, robione są ankiety i testy.  Zapraszany jest gość specjalny np: logopeda, pedagog lub ktoś z ośrodka: Centrum Dziecka i Rodziny. Jest czas na rozmowy i zabawę z dziećmi oraz nowe znajomości. Dzieci mogą pobawić się także na zewnątrz lub skorzystać z gimnastyki prowadzonej przez specjalnie do tego przygotowanej osoby realizującej program ‘peutergym’. ‘Speelstart’ posiada również certyfikat VVE i tutaj także przywiązuje się ogromną uwagę do nauki języka holenderskiego. Do ‘speelstart’ często poprzez ‘consulataiebureau’ kierowane są dzieci obcokrajowców, gdzie istnieje potrzeba rozwoju języka holenderskiego. Ale ‘speelstart’ również wita i zaprasza wszystkie inne dzieci. Zajęcia odbywają się raz w tygodniu, a maksymalna liczba dzieci w grupie to dziesięcioro dzieci oraz ich rodzice.  

Świetlica

Świetlica oferowana jest przeważnie dla uczniów rodziców pracujących. Po skończonych lekcjach uczeń idzie do świetlicy szkolnej. Często szkoły wygospodarowują wolne lokale, aby uczeń łatwo mógł się przemieszczać z klasy do klasy i został w tym samym budynku. Zdarza się jednak tak, że uczniowie z dwóch lub trzech szkół są odbierani i prowadzeni do ośrodka BSO znajdującego się w innej szkole lub budynku do tego przeznaczonego. Czasem też przedszkola oferują opiekę pozaszkolną. Zazwyczaj istnieje podział na dwie grupy wiekowe: grupę młodszą od 4 do 7 roku życia oraz grupę starszą od 7 do 12 roku życia. Istnieją różne formy opieki pozaszkolnej. Są tzw. Sport BSO lub Zwem BSO, które nastawione są na ruch i aktywność fizyczną. Istnieją Natuur BSO, gdzie uczniowie gromadzą widzę na temat przyrody, sadzą warzywa i owoce w ogródkach, uczą się na temat zwierząt, insektów, gadów i płazów. Najczęściej spotykaną formą BSO są placówki, które oferują wolną zabawę, posiadają kącik do prac plastycznych tzw: atelier, pomieszczenie do odpoczynku tzw: ‘chillhoek’ oraz ‘mediakamer’ gdzie jest czas na gry komputerowe, xbox, wii,ipad lub playstation. W trakcie wakacji i dni wolnych od pracy oferowane są wycieczki do muzeów, na place zabaw, kina i teatru. Zapraszani są także goście oferujący różnego typu warsztaty i pokazy itp.

Oprócz BSO oferowana jest opieka VSO (voorschoolse opvang) dla dzieci, których rodzice wcześniej zaczynają pracę. VSO otwarte jest od 7:30 - 9:00. Nauczyciel prowadzi uczniów do szkoły przed zajęciami pomiędzy godziną 8:30/8:45. Uczniowie mają możliwość zjedzenia wspólnego śniadania przed lekcjami.

Jak można zauważyć Holandia oferuje doskonałą formę opieki dla dzieci, jednak nie jest ona tania. W Polsce opieka pozaszkolna oferowana jest do godziny 17:00 i jest nieodpłatna. W Holandii jest inaczej. Można rozejrzeć się za zwrotem części kosztów na stronie urzędu skarbowego: www.belastingdienst.nl (toeslagen).

                                                                                                                                                                       Autor tekstu: Aga Mazur, nauczyciel i mentor KREDY

Joomla Template: from JoomlaShack